Cẩm nang dinh dưỡng

Trong dịp Tết Nguyên Đán, tần suất tai nạn ở chó mèo có xu hướng gia tăng do môi trường sống thay đổi, mật độ sinh hoạt cao và sự lơ là trong giám sát. Việc xử trí sơ cứu đúng cách trong giai đoạn đầu đóng vai trò quan trọng trong việc giảm mức độ tổn thương, hạn chế biến chứng và nâng cao tiên lượng điều trị khi thú cưng được đưa đến cơ sở thú y.

1️⃣ Các dạng tai nạn thường gặp ở chó mèo trong dịp Tết

• Tai nạn giao thông do cửa nhà mở nhiều, thú cưng chạy ra đường
• Bỏng nhiệt do bếp gas, nồi nước sôi, than lửa
• Ngộ độc do:
  • Thực phẩm ngày Tết
  • Thuốc, hóa chất tẩy rửa
• Chấn thương do té ngã, va đập
• Vết cắn, vết thương do đánh nhau với động vật khác, trẻ con đùa nghịch 

2️⃣ Nguyên tắc sơ cứu cơ bản cần tuân thủ

• Giữ thú cưng ở trạng thái yên tĩnh, hạn chế vận động
• Tránh gây đau hoặc kích thích làm thú cưng hoảng loạn
• Không tự ý sử dụng thuốc của người
• Sơ cứu chỉ mang tính tạm thời, không thay thế điều trị thú y chuyên sâu

3️⃣ Hướng dẫn sơ cứu theo từng tình huống cụ thể

🩸 A. Vết thương hở, chảy máu

Xử trí ban đầu:

• Vệ sinh sạch nhanh bề mặt bằng nước muối sinh lý để loại bỏ bớt bụi bẩn nếu có
• Dùng gạc vô trùng hoặc khăn sạch ép trực tiếp lên vết thương trong 5–10 phút
• Nếu máu thấm ra ngoài, tiếp tục chồng thêm lớp gạc mà không tháo lớp ban đầu
• Giữ cố định vùng bị thương

Lưu ý chuyên môn:

• Không đổ trực tiếp dung dịch sát trùng đậm đặc vào vết thương sâu
• Không sử dụng thuốc bôi ngoài da dành cho người

👉 Sau sơ cứu, thú cưng cần được làm sạch, khâu và điều trị kháng sinh tại cơ sở thú y nếu cần.

🔥 B. Bỏng nhiệt (nước sôi, lửa, bề mặt nóng)

Xử trí ban đầu:

• Làm mát vùng bỏng ngay bằng nước sạch, mát (15–25°C) trong 10–15 phút (có thể xả trực tiếp dưới vòi nước sạch với tốc độ chậm)
• Che phủ nhẹ nhàng bằng gạc hoặc khăn sạch

Không nên:

• Chườm đá lạnh trực tiếp
• Bôi dầu, mỡ, kem đánh răng hoặc thuốc dân gian
• Làm vỡ các bóng nước trên da

👉 Bỏng cần được đánh giá mức độ tổn thương và xử lý y khoa sớm để tránh nhiễm trùng, loét và hoại tử

☠️ C. Nghi ngờ ngộ độc

Triệu chứng lâm sàng thường gặp:

• Nôn ói, tiêu chảy
• Co giật, run cơ
• Mệt lả, thở khó

Xử trí ban đầu:

• Ngưng ngay việc cho ăn, uống
• Giữ ấm, tránh kích thích
• Nếu có thể, mang theo mẫu chất nghi gây ngộ độc

🚫 Không tự ý gây nôn hoặc cho uống sữa, nước chanh, thuốc giải độc không rõ nguồn gốc nếu không có kinh nghiệm tránh gây sặc

👉 Ngộ độc là tình trạng cấp cứu, cần đưa thú cưng đến cơ sở thú y càng sớm càng tốt.

🦴 D. Nghi ngờ gãy xương hoặc chấn thương nghiêm trọng

Dấu hiệu nghi ngờ:

• Đi đứng bất thường, không chịu đặt chân
• Đau rõ khi sờ nắn
• Không thể đứng dậy

Xử trí ban đầu:

• Hạn chế tối đa vận động
• Cố định tạm thời bằng khăn hoặc băng mềm
• Đặt thú cưng nằm yên trên bề mặt phẳng

🚫 Không tự nắn chỉnh xương tại nhà

🐕 E. Vết cắn, đánh nhau với động vật khác

Xử trí ban đầu:

• Kiểm tra kỹ các vết cắn (thường nhỏ, sâu, dễ nhiễm trùng)
• Vệ sinh sạch nhanh bề mặt bằng nước muối sinh lý để loại bỏ bớt bụi bẩn nếu có
• Ép cầm máu nếu cần
• Che phủ bằng gạc sạch

👉 Thú cưng cần được:

• Làm sạch vết thương
• Đánh giá nguy cơ nhiễm trùng
• Sử dụng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ nếu cần

4️⃣ Chuẩn bị bộ sơ cứu thú cưng trong dịp Tết

Khuyến cáo nên có sẵn:

• Gạc vô trùng
• Băng cuộn
• Nước muối sinh lý
• Kéo y tế nhỏ
• Khăn sạch
• Danh sách phòng khám thú y trực Tết

5️⃣ Khi nào cần đưa thú cưng đi thú y khẩn cấp?

Nếu thấy một trong những dấu hiệu dưới đây, bạn cần ngay lập tức đưa thú cưng đi thú y càng nhanh càng tốt

• Chảy máu không kiểm soát
• Co giật, khó thở
• Bỏng, tai nạn giao thông
• Nôn, tiêu chảy kéo dài
• Bỏ ăn, lờ đờ trên 24 giờ

🎯 KẾT LUẬN TỪ BÁC SĨ THÚ Y

Việc sơ cứu đúng cách trong những phút đầu tiên có thể giảm đáng kể mức độ tổn thương cho chó mèo. Tuy nhiên, không có biện pháp sơ cứu nào thay thế được thăm khám và điều trị chuyên môn. Chủ nuôi cần đưa thú cưng đến cơ sở thú y sớm nhất có thể sau tai nạn.

🐾 Chăm sóc đúng – can thiệp kịp thời – Tết an tâm cho cả gia đình